Kolizja z samochodem na zagranicznych tablicach nie musi oznaczać wielomiesięcznej walki o pieniądze. W praktyce najwięcej zależy od tego, jakie dane zbierzesz na miejscu, czy sprawca ma ważne ubezpieczenie oraz gdzie zgłosisz roszczenie. Wyjaśniam, jak wygląda szkoda z OC sprawcy zagranicznego w Polsce i co zrobić, gdy do zdarzenia doszło poza granicami kraju.
| Sytuacja | Dokument ubezpieczeniowy | Gdzie zgłosić szkodę w Polsce |
|---|---|---|
| Pojazd z EOG, Szwajcarii lub państwa objętego porozumieniami | Zwykle krajowe OC, potwierdzenie ubezpieczenia lub Zielona Karta | Polski korespondent ubezpieczyciela ustalony przez PBUK |
| Pojazd spoza wskazanych obszarów, należący do Systemu Zielonej Karty | Ważna Zielona Karta albo ubezpieczenie graniczne | Korespondent wskazany przez PBUK lub właściwy agent |
| Brak ważnego ubezpieczenia | Brak dokumentu albo dokument nieważny | PBUK lub UFG – zależnie od ustaleń i rodzaju zdarzenia |
| Sprawca nieustalony lub uciekł | Brak danych sprawcy | Policja, a następnie UFG lub PBUK według właściwości |
Kolizja z pojazdem na zagranicznych tablicach – pierwsze kroki na miejscu zdarzenia
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo. Włącz światła awaryjne, ustaw trójkąt ostrzegawczy, a jeśli są osoby ranne, zadzwoń pod numer 112. Nie stój na jezdni tylko dlatego, że chcesz od razu zrobić zdjęcia. Samochód po niegroźnej kolizji należy, jeżeli jest to możliwe i bezpieczne, przestawić w miejsce, które nie utrudnia ruchu.
Jeżeli uczestnicy zgadzają się co do przebiegu zdarzenia i nikt nie został ranny, zwykle można spisać wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym bez wzywania policji. Przy pojeździe z zagranicy podchodzę jednak do tej zasady ostrożniej. Bariera językowa, brak dokumentów albo niejasne zachowanie kierowcy to wystarczający powód, aby wezwać patrol.
Na miejscu nie rozstrzygaj winy krzykiem ani obietnicą „załatwienia sprawy później”. Zapisz fakty: kierunek jazdy, miejsce uderzenia, ustawienie pojazdów, warunki drogowe i dane świadków. Zrób zdjęcia:
- obu pojazdów z kilku stron,
- tablic rejestracyjnych i naklejek identyfikacyjnych,
- uszkodzeń oraz elementów drogi, znaków i sygnalizacji,
- dokumentów ubezpieczeniowych, jeśli druga osoba wyraża na to zgodę,
- położenia samochodów przed ich przestawieniem.
W mojej praktyce kierowcy często fotografują wyłącznie zderzak, który został uszkodzony. To błąd. Zdjęcie całego skrzyżowania albo pasa ruchu może później wyjaśnić, kto miał pierwszeństwo.
Jakie dane należy uzyskać od zagranicznego sprawcy kolizji
Szkoda z OC sprawcy zagranicznego będzie znacznie prostsza do zlikwidowania, jeżeli od razu zbierzesz kompletny zestaw informacji. Nie wystarczy sama tablica rejestracyjna. Potrzebne są również dane ubezpieczyciela i numer polisy.
Poproś o możliwość spisania albo sfotografowania:
- imienia i nazwiska kierowcy oraz jego adresu,
- numeru prawa jazdy,
- marki, modelu i numeru rejestracyjnego pojazdu,
- numeru VIN, jeśli jest dostępny,
- danych właściciela samochodu, jeżeli jest inny niż kierujący,
- nazwy ubezpieczyciela i numeru polisy OC,
- okresu ważności ubezpieczenia,
- numeru Zielonej Karty albo polisy ubezpieczenia granicznego,
- danych przyczepy, jeżeli brała udział w zdarzeniu.
Warto sprawdzić także kraj rejestracji pojazdu. Nie zawsze jest on oczywisty, szczególnie gdy tablica ma nietypowy format albo samochód ciągnie przyczepę z innym numerem. Zapisz dane obu pojazdów, ponieważ odpowiedzialność za przyczepę może być ubezpieczona osobno.
Nie zabieraj oryginałów dokumentów i nie zatrzymuj prawa jazdy sprawcy. Możesz natomiast zapisać dane lub wykonać zdjęcia za zgodą posiadacza. Jeżeli druga osoba odmawia pokazania polisy, podaje sprzeczne informacje albo twierdzi, że „ubezpieczenie jest w telefonie”, potraktuj to jako sygnał do wezwania policji.
Przydatne jest przygotowanie w samochodzie dwujęzycznego formularza. W polsko-angielskim oświadczeniu podstawowe określenia mogą wyglądać tak:
- sprawca kolizji – at-fault driver,
- poszkodowany – injured party albo third party,
- numer polisy – policy number,
- zakład ubezpieczeń – insurance company,
- numer rejestracyjny – registration number,
- miejsce zdarzenia – place of accident,
- podpis kierowcy – driver’s signature.
Oświadczenie powinno zawierać opis manewrów, a nie ogólną ocenę typu „doszło do stłuczki”. Lepszy jest zapis: „pojazd A zmienił pas ruchu i uderzył prawym bokiem w lewy przedni narożnik pojazdu B”. Jeżeli sprawca przyznaje odpowiedzialność, niech wpisze to wprost, na przykład: „I accept responsibility for causing the collision”. Nadal trzeba jednak opisać fakty i zebrać dowody.
Polsko-angielskie oświadczenie o zdarzeniu drogowym i rola policji
Formularz podpisują obaj kierowcy, a każdy powinien otrzymać jego kopię lub zdjęcie całego dokumentu. Nie zostawiaj pustych pól. Jeżeli jakaś rubryka nie dotyczy zdarzenia, wpisz „nie dotyczy” albo „N/A”. Przy szkicu sytuacyjnym zaznacz strzałkami kierunek jazdy, znaki drogowe i miejsce kontaktu pojazdów.
Policję trzeba wezwać przede wszystkim wtedy, gdy:
- są ranni albo ktoś skarży się na ból po uderzeniu,
- kierowcy nie zgadzają się co do przebiegu zdarzenia lub winy,
- istnieje podejrzenie alkoholu albo narkotyków,
- sprawca nie ma dokumentów lub nie chce podać danych,
- kierowca próbuje odjechać albo już uciekł,
- uszkodzone zostało mienie publiczne, na przykład znak lub bariera,
- nie można bezpiecznie usunąć pojazdów z drogi.
Notatka policyjna z kolizji nie zawsze zastępuje oświadczenie, ale w spornej sprawie jest bardzo ważnym dowodem. Poproś o numer interwencji i zachowaj wszelkie dokumenty przekazane przez funkcjonariuszy.
Kraj rejestracji pojazdu sprawcy a zasady likwidacji szkody z OC
W przypadku samochodów z państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także między innymi ze Szwajcarii, zasady weryfikacji ubezpieczenia są zazwyczaj prostsze. Numer rejestracyjny często pozwala potwierdzić ochronę, ale nie zwalnia to z obowiązku zapisania numeru polisy i nazwy ubezpieczyciela.
Jeżeli sprawca pochodzi z państwa należącego do Systemu Zielonej Karty, powinien przedstawić ważną Zieloną Kartę albo inny dokument potwierdzający odpowiedzialność cywilną. Dokument musi obejmować Polskę i okres, w którym doszło do zdarzenia. Zawsze sprawdź, czy nie został przekreślony kod PL oraz czy data ważności obejmuje dzień kolizji.
Nie każda zagraniczna tablica oznacza ten sam tryb postępowania. Dlatego przy zgłoszeniu przygotuj:
- kraj rejestracji pojazdu,
- numer rejestracyjny,
- markę i model,
- numer polisy lub Zielonej Karty,
- nazwę zagranicznego ubezpieczyciela,
- datę i miejsce zdarzenia.
Jeśli samochód nie pochodzi z obszaru, w którym działa uznawanie ochrony na podstawie tablic, może mieć wykupione ubezpieczenie graniczne. W takim przypadku właśnie ten dokument będzie podstawą dochodzenia roszczeń.
Ubezpieczenie graniczne i Zielona Karta – kiedy są wymagane
Zielona Karta jest międzynarodowym certyfikatem potwierdzającym zawarcie obowiązkowego ubezpieczenia OC w kraju, w którym zarejestrowano pojazd. Nie jest dodatkowym ubezpieczeniem autocasco i nie gwarantuje automatycznie pokrycia każdej szkody. Potwierdza zakres odpowiedzialności cywilnej zgodny z systemem, w którym działa.
Ubezpieczenie graniczne jest natomiast polisą zawieraną na określony czas przy wjeździe do państwa, gdy kierowca nie ma uznawanego dokumentu ubezpieczeniowego. W Polsce może dotyczyć pojazdów z państw spoza porozumień obejmujących automatyczne uznawanie ochrony.
Nie próbuj samodzielnie oceniać autentyczności dokumentu wyłącznie na podstawie wyglądu. Jeżeli numer polisy jest nieczytelny lub dane się nie zgadzają, sfotografuj dokument i zgłoś sprawę PBUK albo policji.
Gdzie i jak zgłosić szkodę z OC sprawcy zagranicznego w Polsce
W Polsce pierwszym adresem powinno być Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. PBUK prowadzi wyszukiwarkę korespondentów. To podmioty działające w Polsce w imieniu zagranicznych ubezpieczycieli przy likwidacji szkód komunikacyjnych.
Procedura wygląda następująco:
- Wejdź na stronę PBUK i skorzystaj z wyszukiwarki reprezentantów lub korespondentów.
- Wprowadź kraj rejestracji i numer rejestracyjny pojazdu albo dane ubezpieczyciela.
- Sprawdź, czy wskazany podmiot ma umocowanie dla danego zagranicznego zakładu ubezpieczeń.
- Zgłoś szkodę korespondentowi, przekazując oświadczenie, zdjęcia, notatkę policji i dane rachunku.
- Poproś o numer szkody i zapisz datę zgłoszenia.
Korespondent ds. roszczeń zajmuje się szkodą powstałą w Polsce, gdy sprawcą jest kierowca ubezpieczony za granicą. To nie zawsze jest ten sam podmiot, który sprzedawałby polisę polskiemu kierowcy.
Trzeba odróżnić tę funkcję od reprezentanta ds. roszczeń. Reprezentant pomaga poszkodowanemu w dochodzeniu roszczeń w jego kraju zamieszkania, gdy wypadek wydarzył się w innym państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Przykładowo: jeżeli polski kierowca zostanie uszkodzony w Niemczech, po powrocie może szukać polskiego reprezentanta niemieckiego ubezpieczyciela. Gdy kolizja z niemieckim autem wydarzy się w Polsce, szuka korespondenta w Polsce.
Nie wysyłaj dokumentów wyłącznie na przypadkowy adres e-mail znaleziony w wyszukiwarce internetowej. Korzystaj z oficjalnych danych PBUK i zachowaj potwierdzenie nadania zgłoszenia. Jeżeli samochód ma przyczepę, zaznacz to już na początku, bo może być potrzebna dodatkowa weryfikacja polisy.
Brak polskiego korespondenta – rola PZU i Warty jako agentów PBUK
Zdarza się, że zagraniczny ubezpieczyciel nie wyznaczył korespondenta w Polsce albo wyszukiwarka nie zwraca właściwego podmiotu. Nie oznacza to automatycznie, że poszkodowany zostaje bez drogi do odszkodowania.
W takiej sytuacji należy skontaktować się z PBUK i sprawdzić aktualną ścieżkę zgłoszenia. Zgodnie z rozwiązaniem stosowanym przez PBUK, w określonych przypadkach obsługę roszczenia mogą przejąć wyznaczeni agenci, w tym PZU S.A. lub TUiR Warta S.A. Nie należy jednak zakładać, że każde zgłoszenie wysłane do jednej z tych firm zostanie przyjęte bez dodatkowej weryfikacji.
Najbezpieczniej dołączyć informację z wyszukiwarki PBUK, kopię polisy sprawcy, oświadczenie i zdjęcia. Agent PBUK ustali, czy zachodzą przesłanki do prowadzenia postępowania oraz jaki podmiot ostatecznie odpowiada za wypłatę.
Brak ważnego OC lub ucieczka zagranicznego sprawcy – jak uzyskać odszkodowanie
Jeżeli sprawca nie ma ważnej polisy, nie próbuj zawierać z nim ustnej ugody. Nawet gdy obiecuje, że prześle pieniądze po powrocie do swojego kraju, późniejsze dochodzenie zapłaty może być bardzo trudne.
Przy braku OC:
- wezwij policję i poproś o sprawdzenie dokumentów,
- zapisz numer rejestracyjny i wykonaj zdjęcia pojazdu,
- zgłoś zdarzenie do PBUK lub UFG zgodnie z instrukcją właściwego podmiotu,
- nie naprawiaj samochodu przed oględzinami, chyba że wymaga tego bezpieczeństwo,
- zachowaj faktury za holowanie, parking i inne uzasadnione koszty.
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny zajmuje się roszczeniami wynikającymi między innymi z braku obowiązkowego ubezpieczenia lub nieustalenia sprawcy. Przy pojeździe zagranicznym znaczenie ma także PBUK, które uczestniczy w systemie obsługi roszczeń związanych z zagranicznymi ubezpieczycielami i dokumentami. W praktyce warto zgłosić sprawę zgodnie z instrukcją obu instytucji, zamiast samodzielnie przesądzać, która z nich jest właściwa.
Gdy sprawca uciekł, natychmiast zadzwoń na policję. Poszukaj świadków i zabezpiecz nagrania z kamer samochodowych, monitoringu sklepu albo wideorejestratorów innych kierowców. Sama tablica rejestracyjna może nie wystarczyć, jeżeli została błędnie zapisana, ale połączenie nagrania, zdjęć i zeznań często pozwala ustalić pojazd.
Czas trwania i przebieg likwidacji szkody z OC sprawcy zagranicznego
Po zgłoszeniu szkody korespondent powinien potwierdzić przyjęcie sprawy i zorganizować oględziny. Rzeczoznawca ocenia zakres uszkodzeń, a następnie ubezpieczyciel przygotowuje propozycję wypłaty albo naprawy. Nie rozpoczynaj naprawy przed oględzinami bez uzgodnienia z likwidatorem. Jeżeli samochód musi zostać naprawiony natychmiast, dokładnie sfotografuj każdy etap i zachowaj uszkodzone części, o ile jest to możliwe.
Możesz spotkać się z dwiema metodami rozliczenia:
- kosztorysową – otrzymujesz wyliczoną kwotę i sam organizujesz naprawę,
- bezgotówkową – warsztat rozlicza się z ubezpieczycielem, często po wcześniejszej akceptacji kosztorysu.
Przy szkodzie z OC sprawcy zagranicznego nie zakładaj, że każda przedstawiona wycena pokryje pełny koszt naprawy w polskim warsztacie. Różnice w stawkach roboczogodziny, cenach części i zasadach rozliczania mogą prowadzić do zaniżenia odszkodowania. Jeżeli kosztorys nie uwzględnia technologii producenta, wszystkich uszkodzonych elementów albo realnych stawek, poproś o szczegółowe uzasadnienie.
W sprawach transgranicznych ubezpieczyciel powinien w ciągu trzech miesięcy od zgłoszenia przedstawić uzasadnioną ofertę odszkodowania albo wyjaśnić, dlaczego nie może jej przygotować. Ten termin nie zawsze oznacza, że pieniądze zostaną wypłacone dokładnie po 90 dniach. Wpływ mają kompletność dokumentów, spór co do odpowiedzialności i prawo właściwe dla danego zdarzenia.
Jeżeli otrzymasz odmowę albo kwotę, która nie odpowiada rozmiarowi szkody, złóż reklamację do korespondenta i zagranicznego ubezpieczyciela. Załącz własny kosztorys, zdjęcia, faktury i argumenty techniczne. W trudnej sprawie można skorzystać z pomocy Rzecznika Finansowego, PBUK albo profesjonalnego pełnomocnika. Nie podpisuj ugody, jeżeli nie rozumiesz, czy zamyka ona także roszczenia za ukryte uszkodzenia lub koszty leczenia.
Najważniejsza checklista do zapisania w telefonie wygląda tak:
- bezpieczeństwo, trójkąt i numer 112,
- zdjęcia miejsca, pojazdów, tablic i uszkodzeń,
- dane kierowcy, właściciela i ubezpieczyciela,
- numer polisy, Zielonej Karty lub ubezpieczenia granicznego,
- dane świadków,
- dwujęzyczne oświadczenie albo notatka policyjna,
- wyszukanie korespondenta przez PBUK,
- numer szkody i potwierdzenie zgłoszenia.
Kolizja z obcokrajowcem wymaga przede wszystkim dokładności, a nie znajomości skomplikowanych przepisów. Zbierz dowody, nie podpisuj dokumentów, których nie rozumiesz, i ustal właściwego korespondenta PBUK. Jeżeli sprawca nie ma polisy lub uciekł, nie rezygnuj z dochodzenia roszczeń – zgłoś sprawę policji oraz właściwej instytucji, a całą dokumentację przechowuj do zakończenia postępowania.
O autorze
